A Separation

Genre: Drama (123 min.)
Met: Peyman Moadi, Leila Hatami, Sareh Bayat & Shahab Hosseini
Regie: Asghar Farhadi
Waardering: 4.5 / 5

Soms zijn er films waarin je de personages op hooguit een enkele ongeloofwaardige handeling kan betrappen. Films als Cell 211. Of The Sunset Limited. De acteurs gaan zo op in hun personage dat er een natuurlijke symbiose ontstaat. De karakters behoeven geen uitgebreide beschrijving, geen voice-over - toch een zwaktebod wat mij betreft - en geen inleidend verhaal. Hun achtergronden worden niet verteld en hun motieven zijn in eerste instantie niet meteen duidelijk, maar al vanaf de eerste scène heb je het gevoel dat je de personages kent. Zo ook in A Separation. 

De film opent met een rechtszaak. A Separation is een Iraanse film en daar verlopen rechtszaken wat anders dan wij gewend zijn. Dat geldt overigens niet alleen voor rechtszaken, zoals de meesten wel zullen begrijpen. In een licht chaotische hoorzitting wordt in één oogopslag duidelijk hoe de verhoudingen liggen. Een echtpaar, bestaande uit manlief Nader (Moadi) en vrouwlief Simin (Hatami), hebben ruzie gekregen en zij wil van hem scheiden. De reden is dat ze vroeger wilden vertrekken uit Iran om hun dochter zo een goed leven te schenken, maar nu de vader van Nader Alzheimer heeft gekregen wil Nader niet meer vertrekken. Er zijn geen verpleegtehuizen, denk ik. De rechter vindt het argument niet goed genoeg, er is immers geen overspel gepleegd of sprake van huiselijk geweld, en weigert de echtscheidingsaanvraag. Pas als ze beiden instemmen met een scheiding geeft de rechter ze toestemming. In Nederland ondenkbaar, maar aan de andere kant niet zo vreemd, want net als dat je een goede reden moet hebben om met elkaar te trouwen lijkt het me ook niet meer dan logisch dat je ook een goede reden moet hebben om van elkaar te scheiden. 

Deze rechtszaak is op zichzelf dilemma genoeg voor een film, maar er gebeurt meer. Simin scheidt van Nader en Nader huurt een werkster / verpleegster in, Razieh (Bayat), om overdag voor zijn vader te zorgen. Deze werkster is, in tegenstelling tot Simin en Nader, streng gelovig en heeft daardoor allerlei problemen met Naders vader. Ze mag hem bijvoorbeeld niet wassen en dient eerst een religieuze hotline te bellen om te kijken welke handelingen ze wel en niet mag verrichten bij een demente man. De film stroomt over van dit soort details die heel mooi de verschillen tussen onze cultuur en de Iraanse cultuur illustreren. Niet dat Nederland nog veel cultuur heeft wat mij betreft, maar dat terzijde. 

Na een incident op Raziehs derde werkdag spant ze een rechtszaak aan tegen Nader. Ook Raziehs man, heethoofd Hojjat (Hosseini), is betrokken bij de aanklacht en de strijd tussen twee gezinnen barst los. Enerzijds zijn er Simin en Nader die tegenstrijdige belangen hebben wanneer het gaat om hun dochter en de aanklacht. Zo wil Simin koste wat het kost uit Iran vertrekken en bloedgeld - een soort schikking - betalen. Zonder haar dochter wil ze echter niet vertrekken. Nader wil eigenlijk ook wel weg, maar kan hij het niet over zijn hart verkrijgen zijn vader achter te laten en iets te bekennen waarvan hij niet zeker weet dat hij het heeft gedaan. Anderzijds zijn er Razieh en Hojjat tussen wie het ook verre van koek en ei is. Die hebben niet alles in kannen en kruiken, om er maar eens een semi-Perzische uitspraak doorheen te gooien. A Separation is dan ook een film die op meerdere lagen in het verhaal haar naam eer aan doet.

En eer, daar draait het allemaal om. Eer is een big issue. Termen als bloedgeld, bloedwraak en familie hebben betekenis in Iran. Hier is dat minder. Mensen maken misschien voor ons onbegrijpelijke keuzes, veel van ons zouden zo'n vader met Alzheimer in een verpleegtehuis dumpen, maar de film weet alles zo te brengen dat je de weloverwogen keuzes van de personages toch snapt. En dat is knap, want ondanks het feit dat we te maken hebben met tenminste één tamelijk westerse familie, is het niet zo dat alle dialogen en handelingen voor westerlingen vanzelfsprekend zijn. Verre van, want de cultuur is niet te vergelijken. Maar ergens kan je toch begrip opbrengen voor bijna elk personage. Dat vond ik misschien nog wel het mooiste aan de film. Een soort van universele empathie.

Uitstekend acteerwerk, veel details en een interessant verhaal maken A Separation een genot om te zien. Juist omdat heel veel dingen voor iedereen herkenbaar zijn vallen de cultuurverschillen extra op. Iran is voor teveel van ons een schurkenstaat die de wereld nog eens naar de maan helpt met een kernoorlog, terwijl verreweg de meeste Iraniërs zullen zijn als de mensen in deze film. De film vermijdt dan ook een veroordeling, in dubbel opzicht, en kiest geen zijde. Het is aan onszelf om te beslissen hoe je met deze menselijke problemen omgaat, want universele problemen overstijgen cultuur. Met die gedachte in het achterhoofd kan ik iedereen aanraden deze film te gaan zien en heerlijk te genieten van een prachtig drama.

Den som dræber - Fortidens skygge

Genre: Misdaad (90 min.)

Met: Laura Bach, Jacob Cedergren, Lars Mikkelsen & Simon Kvamm

Regie: Birger Larsen

Waardering: 3.5 / 5

Thomas (Cedergren) is psychiater en werkt bij de recherche. Wanneer vier mensen in een bus worden vermoord herkent Thomas de plaats delict uit een tekening van een oud-patiënt van hem. Deze oud-patiënt was onder behandeling bij Thomas, is uitgezonden geweest naar Irak en is nu uitgegroeid tot een anti-sociale, psychopathische schizofreen genaamd Kristian. Die bijvoeglijke naamwoorden met aansluitend zelfstandig naamwoord staan garant voor een heel naar kereltje. Kristian is na zijn uitzending in Irak helemaal doorgeslagen en heeft daarna in de gevangenis gezeten voor een moord. Sinds drie weken is hij weer op vrije voeten en begint één voor één zijn gruwelijke fantasieën, die hij op tekeningen heeft vereeuwigd, om te zetten in realiteit. Aan Thomas en zijn partner Katrine (Bach) de taak om deze seriemoordenaar te stoppen.

Deze Deense, onbekende film is een spin-off van een detectiveserie. Vrij vertaald betekent de titel zoiets als 'Moordenaars - Schaduw uit het Verleden'. De titel slaat op een eventuele fout die Thomas als psychiater heeft gemaakt door een potentiële psychopaat niet als zodanig te classificeren. Zodoende werd Kristian (Kvamm) niet gedwongen opgenomen in een inrichting en kon hij zijn zieke fantasieën, die op tamelijk gruwelijke wijze in beeld worden gebracht, de vrije loop laten. De film toont bij vlagen functionele ranzigheid, zoals een scène waarin Kristian instructies voor het ontleden van een kip gebruikt om iemand in stukken te snijden. Hij palpeert de spiergroepen, botten en zenuwen en gaat als een volleerd slager te werk. Terwijl het slachtoffer niet is verdoofd en nog leeft.

De film heeft wel te kampen met wat probleempjes, die vooral met een gebrek een realisme te maken hebben. De agenten op de plaats delict acteren wat krampachtig en lijken niet heel capabel te zijn. Ook vinden er nog wel eens achtervolgingen plaats waarin alleen Katrine een bekende psychopaat achtervolgt. Zoiets zal in het echt nooit gebeuren zonder back-up. Ook heeft Thomas nog allerlei tekeningen van Kristian terwijl hij hem niet meer behandeld. Dat is handig voor het verhaal, want dan kunnen Thomas en Katrine mooi plaatjes kijken en zodoende dichterbij de moordenaar komen, maar mij lijkt het logischer dat die tekeningen ergens veilig in een archief zitten bij de behandelend arts. 

Mocht je je nou aan dit soort details erg storen, dan ben je bij deze film niet helemaal aan het goede adres. Tegenover wat realistische oneffenheden staan echter de spanning en het verhaal, die beiden van hoog niveau zijn. Al vanaf het eerste moment, waarin Kristian vier inzittenden van een lijnbus vermoordt, is de film spannend en een aantal realistische plotwendingen zorgen ervoor dat de film niet zo voorspelbaar is. Deze misdaadthriller wordt nooit heel bijzonder, maar de vaart zit er lekker in en voordat je het doorhebt is de film alweer ten einde. 

De twee hoofdpersonen acteren degelijk. Thomas is de rustige psychiater die zijn huisje, boompje, beestje aan het regelen is. Katrine is een workaholic wiens werk haar leven is. Stiekem is ze verliefd op Thomas. Hij is de enige man in haar leven. Het duo is lekker op elkaar ingespeeld, maar de rest van de cast is minder bijzonder. Kristian is een koele kikker. En een koele killer. Hij speelt emotieloos. Dat lijkt me realistisch, maar deze rollen zijn maar zelden indrukwekkend, omdat elke vorm van menselijkheid ook verdwenen lijkt te zijn. Kristian is een roofdier die bij de minste provocatie iemand vermoord. 

Over het geheel genomen is de film vooral erg degelijk. Er is spanning, degelijk acteerwerk, een verhaal met niet al teveel plotgaten en wat leuke wendingen en een psychopaat op vrije voeten. Alle ingrediënten zijn aanwezig voor een prima misdaadthriller en dat is het ook geworden. Een tikkie standaard, maar mocht je van dit soort films houden en een woordje Deens op z'n tijd wel kunnen waarderen, dan is dit zeker wel de moeite. Geen CSI-achtige taferelen met zoom-ins op rode bloedcellen, maar gewoon lekker ouderwets KRO-detective speurwerk. En daar is niks mis mee.

Get the Gringo

Genre: Thriller (96 min.)
Met: Mel Gibson, Kevin Hernandez, Dolores Heredia & Peter Stormare
Regie: Adrien Grunberg
Waardering: 3.5 / 5

Mel Gibson heeft na een heel aantal jaren van persoonlijke misère - alcoholisme, dronken achter het stuur zitten en huiselijk geweld - zijn leven weer op de rails. Zijn reputatie - hij won 2 Oscars - als acteur en producer was in 2006, na vele succesvolle jaren waarin hij één van de best verdienende acteurs van Hollywood was en in kaskrakers als Braveheart en Signs speelde, aan diggelen. Producenten wilden niet meer met hem samenwerken en hij zat in een persoonlijke crisis. In 2010 krabbelde hij gelukkig op en verscheen Edge of Darkness, een harde thriller met een fijne hoofdrol voor Gibson. Daarna verscheen The Beaver, waarin hij ironisch genoeg en erg overtuigend een alcoholist speelt en nu speelt hij dus in Get the Gringo. Ook zal hij gaan spelen in Machete Kills, een film waar ik nu al naar uit kijk. Zijn stijl is gelukkig gedurende de jaren niet veranderd en de charismatische Gibson speelt hier een naamloos personage die wel wat lijkt op zijn personage uit Lethal Weapon.

Mel Gibson speelt een naamloze chauffeur die geld heeft gestolen van een topcrimineel (Stormare). Hij vlucht met het geld de grens over naar Mexico, waar zijn auto het al snel begeeft en hij wordt opgepakt door de lokale autoriteiten. Twee corrupte Mexicaanse agenten houden het geld van onze held, dat natuurlijk eigenlijk zijn geld niet is, voor zichzelf. Het gaat om 2 miljoen, dus da's wel de moeite. Onze held wil zijn miljoenen terug, maar moet eerst zien te ontsnappen uit El Pueblito. Hij krijgt hulp van een klein nicotineverslaafd kereltje van tien jaar oud (Hernandez) en zijn moeder (Heredia) die zo weer met hun eigen problemen zitten. 

El Pueblito is gebaseerd op een bestaande gevangenis die in het kader van rehabilitatie families van gedetineerden toestond om zich bij de gevangenen te voegen. Er ontstond een kleine stad met winkels, vastgoedhandelaren - voor hutjes - een dokterspost en zelfs een provisorisch penthouse. Verder ontstond er chaos en anarchie hetgeen weer leidde tot een soort kartelvorming binnen de gevangenis. Men zat daar niet zo op te wachten en besloot uiteindelijk de gevangenis te sluiten. Een mislukt experiment, maar wel een fantastische setting voor een film en in dit geval ook erg sterk uitgewerkt.

Onze held, een geslepen, charismatische man met een behoorlijke lading droge, zwarte humor kijkt het geheel een beetje aan, probeert te achterhalen wie er invloed hebben in El Pueblito en gaat vervolgens pogingen doen om zich op te werken binnen de gevangenisstad. De sfeer in de film verdient wat extra aandacht. De verpaupering en de smerige gevangenen, in combinatie met allerlei aftandse hutjes en de dagelijkse steek- en schietpartijen, zorgen voor een constante spanning. Onze held is zijn leven nooit zeker en overleven in El Pueblito is een een film waardig op zich. Soms wordt de spanning wel gebroken met een occasioneel grapje, maar zeker het laatste gedeelte van de film vliegt voorbij.

Het verhaal is prima uitgewerkt, bij vlagen behoorlijk spannend en erg vermakelijk zonder al teveel aan realisme in te boeten. De cast, voornamelijk Mexicanen, speelt heel degelijk en het ventje van tien heel goed. Mel Gibson zien we in een rol waarin ik hem het liefste zie. Crimineel, corrupt, hard, grof en grappig. Get The Gringo is een hele vermakelijke film geworden en het is fijn om te zien dat Mel Gibson - toch een topacteur - al zijn schaapjes weer op het droge heeft. Zeker een aanrader voor een avondje spanning en vermaak.

Få meg på, for faen

Genre: Drama (78 min.)
Met: Helene Bergsholm, Malin Bjorhovde, Matias Myren & Henriette Steenstrup
Regie: Jannicke Systad Jacobsen
Waardering: 3.5 / 5

In Noorwegen ligt een pittoresk, fictief dorpje genaamd Skoddeheimen. In Skoddeheimen is helemaal niks te doen. Er zijn lege wegen, wegen met een tractor, wegen met daarop drie schapen en er is een bushokje om naar de bewoonde wereld te reizen. Of om mee naar school te gaan, zoals hoofdpersoon Alma doet. Alma (Bergsholm) heeft zo haar eigen manier om met de dodelijke verveling om te gaan. Geïnspireerd door Skoddeheimen en haar circulerende hormonen heeft deze bijna 16-jarige Noorse allerlei fantasieën over zo'n beetje iedereen die ze tegen komt. Veel daarvan gaan over seks, maar ook andere willekeurige hersenspinsels worden op cinematografisch verantwoorde wijze aan de kijker getoond. Je moet wat, in Skoddeheimen.

Alma's fantasieën deelt ze af en toe met haar twee enige en tevens beste vriendinnen, Sara (Bjorhovde) en diens zus Ingrid (Beate Stofring). Wanneer de laatste echter een gerucht hoort over Artur (Myren) wordt ze erg jaloers en zet ze iedereen op school tegen Alma op. Alma wordt een verschoppeling en haar fantasieën gaan van kwaad tot erger. Het drijft haar moeder tot waanzin. Alleen Sara wil haar nog ontmoeten. Sara heeft als levensdoel het afschaffen van de doodstraf in Texas. Sara en Alma vormen een mooi duo wiens triviale problemen blijven boeien.

Dit kleine Noorse drama is behoorlijk schattig en hartverwarmend. Op subtiele wijze wordt de tergende saaiheid in het fictieve dorpje weergegeven en het is dan ook vrij makkelijk om je in de drie meiden te verplaatsen. Licht rebels, redelijk onschuldig en met grootse ideeën leven ze hun leven en verschillen ze in dat opzicht niet van de gemiddelde tiener. Alma's gedachten maken het geheel goed te aanschouwen en de film - in het Engels bekend als Turn Me On, Dammit! - is mede hierdoor het kijken waard. Mooie beelden van de prachtige Noorse natuur, onder begeleiding van nummers van The Kings of Convenience, worden afgewisseld met spitsvondige dialogen en bijdehante tieneropmerkingen. De sfeer van de film is lekker rustgevend, zonder dat het vervalt in gezapige fragmenten van oninteressante levens. Die laatste eigenschap wil nog wel eens aanwezig zijn in dit soort films, waarschijnlijk arthouse, maar hier bleef dit gelukkig achterwege. 

Een klein, fijn, kort filmpje waar ik mee prima mee heb vermaakt. Dit soort films worden zeker niet door iedereen gewaardeerd, maar ik hou er wel van. Het Noors, vlagen van nutteloosheid, mooie beelden, triviale problemen en vele arthouse elementen geven deze film toch iets bijzonders, iets liefelijks en iets schattigs. Degelijk acteerwerk en een goed te volgen script met idem regie weet de film overzichtelijk te houden en geeft de kijker een kijkje in de bovenkamer van Alma. En dat kijkje is best de moeite. 

Soldiers of Fortune

Genre: Actie (95 min.)
Met: Christian Slater, Sean Bean, James Cromswell & Ving Rhames
Regie: Maxim Korostyshevsky
Waardering: 1 / 5

Soldiers of Fortune begint redelijk veelbelovend met een infiltratie van een door de de Taliban bezet dorpje in Afghanistan. Twee soldaten, waarvan Christian Slater er één is en in de huid kruipt van Cpt. Mackenzie, hebben de missie om een wapenopslag van de Taliban te vernietigen. Eén van de twee betrokken soldaten is undercover in boerka, maar gedraagt zich zo onhandig met dat ding dat hij wat begint op te vallen tussen alle Afghanen. Hij wordt gevangen genomen, afgevoerd, bedreigd door een CIA-agent en gered door zijn buddy. Wat de CIA agent daar doet is onduidelijk, waarom hij een Amerikaanse soldaat bedreigd met castratie is vreemd en de manier waarop Mackenzie zijn buddy redt ronduit ongeloofwaardig. Het beste gedeelte van de film heb je echter nu al gehad.

Omdat Mackenzie het leven van zijn buddy heeft gered en daarvoor blijkbaar ook al 22 missies zonder slachtoffers aan Amerikaanse zijde heeft geleid, kan men concluderen dat je je leven zeker bent wanneer hij het bevel voert. Dat gebeurt dan ook en er wordt een project opgezet waarbij rijke adrenaline junkies zich mogen opgeven om deel uit te maken van een lokaal verzet. Geleid door Mackenzie zijn ze - volgens de commercial - hun leven zeker en hoeven ze slechts enkele miljoenen neer te tellen om een echte oorlogservaring op te doen. Afgezien van het feit dat het een verwerpelijk idee is om burgers, hoe rijk ook, oorlogen mee te laten maken, is elke vorm van realisme nu natuurlijk al ver te zoeken. Dat zou niet zo erg zijn als het hier een komedie zou betreffen, zoals bijvoorbeeld Tropic Thunder, maar een komedie is niet wat de slechte regisseur voor ogen heeft.

Het guerrillaleger bestaat uit honderden misdadigers die onder het bewind van kolonel Lupo (Gennadi Vengerov) de lokale bevolking van een Oekraïens eiland terroriseren. Aan de rijkelui de taak om het eiland te bevrijden. Het plan wordt door de evil CIA agent, die nu opeens opduikt op een Oekraïens eiland en blijkbaar voor de dictator werkt, opgeblazen.  De rijkelui moeten het klusje nu zelf opknappen, maar aangezien midden in de nooit spannende vuurgevechten de overwinningsmuziek al klinkt komt de uitkomst van deze film niet als een verassing. Verder worden er allerlei willekeurige personages geïntroduceerd die het kwaad moeten personifiëren, is de regie van een dramatisch niveau en zijn de dialogen en uitspraken zo mogelijk nog slechter. Ik durf ze niet eens te herhalen.

Misschien nog wel het ergste van deze film is de cast. Afgezien van misschien Ving Rhames zijn dit tot op zekere hoogte gewaardeerde acteurs. Sean Bean zal nooit tot de groten der Aarde behoren, maar als hij dit soort C-films blijft maken wordt hij straks niet eens meer voor fatsoenlijk werk gevraagd. Je moet er toch niet aan denken om als ooit veelbelovende acteur je oude dag te moeten slijten in dit soort baggerfilms. De vraag is dan ook of James Cromwell zijn leesbril wel op had toen hij dit script las. De beste man ontving een Oscar-nominatie voor zijn rol in Babe (de boer van de big) en heeft verder in grote films gespeeld. Onlangs was hij nog te bewonderen als chauffeur in de Oscarhit The Artist. Waarom de cast heeft meegedaan met deze film is een absoluut raadsel. Ze hadden toch waarschijnlijk niet gedacht dat ze zichzelf in de kijker zouden spelen en voor zover ik kan zien is er niet veel budget. Acht miljoen is een lachertje tegenwoordig. 

In deze moderne variant van oorlogje spelen heb ik misschien twee keer geglimlacht, me zeker een uur zitten te ergeren en zijn alleen de eerste tien minuten van de film de moeite. Deze onoverzichtelijke actiefilm met onbegrijpelijk script en degelijke acteurs, waarvan sommigen zelfs nog wel aardig acteren, is behoorlijk pijnlijk om te zien. "Niet om aan te gluren", om er eens een Gijpje door heen te gooien. Veel meer heb ik daar dan ook niet aan toe te voegen.

Chronicle

Genre: Drama (84 min.)
Met: Dane DeHaan, Alex Russell & Michael B. Jordan
Regie: Josh Trank
Waardering: 3.5 / 5

Andrew is een eenzaam, intelligent en niet al te sociaal type die thuis problemen heeft. Zijn moeder ligt op sterven en zijn vader is aan de drank en heeft losse handjes. Hij besluit voor 500$ een camera aan te schaffen en zijn vrij oninteressante leven te filmen. Andrew en de camera zijn al vrij snel onafscheidelijk en hij neemt het ding overal mee naar toe. De camera werkt als een soort barrière tussen Andrew en de buitenwereld, waardoor hij nog meer problemen krijgt in de omgang met andere mensen. Andrew gaat altijd naar school met zijn neef Matt (Russell) en Matt haalt Andrew over om naar een schuurfeest te gaan. Daar ontmoeten ze Steve (Jordan) en ze feesten wat terwijl Matt interessant doet met quotes en filosofieën van resp. Jung en Schopenhauer. Op een gegeven moment sleuren Matt en Steve Andrew het bos in omdat ze iets hebben ontdekt. Hun ontdekking blijkt een soort lichtgevend kristal te zijn dat zich onder een grasveld bevindt. Ze gaan naar binnen en wanneer ze wakker worden hebben ze bovennatuurlijke krachten gekregen. Ze zijn telekinetisch geworden. Je weet wel, voorwerpen bewegen op afstand met je hersenen, zoals Obi-Wan dat al deed.

De intro van de film is gewoon een verklaring voor hun krachten, maar verklaringen voor het ontwikkelen van een kracht als telekinese is uiteraard nooit plausibel. Superkrachten, telekinese, vreemde kristallen, het klinkt allemaal wat schraal misschien, maar na de intro wordt de film pas interessant en ook een stuk realistischer. Matt, Andrew en Steve worden goede vrienden en beginnen op grote schaal kattenkwaad uit te halen. Chronicle is, net als het onlangs verschenen Project X, bijna volledig middels handycams en smartphones gefilmd, wat toch een leuk effect geeft. Zeker omdat Andrew na niet al te lange tijd in staat is om de camera te laten bewegen zonder hem vast te houden. 

Chronicle heeft wel wat. Het onderwerp is misschien niet al te origineel, maar het sterke punt van de film is de uitwerking. Men begint niet opeens de misdaad te bestrijden, men komt geen vreemde vijanden tegen die hun superkrachten willen stelen of in andere vreemde situaties waarin superhelden zich altijd bevinden. Na hun vergaring van bovennatuurlijke krachten vervolgen Andrew, Matt en Steve gewoon hun leven en gebruiken ze hun krachten voor wat onschuldige geintjes, die overigens erg vermakelijk zijn. Pas wanneer één van de drie zijn krachten inzet voor een serieus probleem groeit het besef van macht en daarmee ook het gevoel van superioriteit. Dat concept wordt prima uitgewerkt en al snel hebben de drie hun leven niet meer in de hand en in dit opzicht is Chronicle een hele realistische uitwerking van een onrealistisch concept, namelijk superkrachten. Mede daardoor kon ik de film erg waarderen. 

21 Jump Street

Genre: Komedie (109 min.)
Met: Jonah Hill, Channing Tatum & Ice Cube
Regie: Phil Lord & Chris Miller
Waardering: 3.5 / 5

21 Jump Street is een komedie die gebaseerd is op de gelijknamige serie uit 1987. Ik ken de serie niet, ook al was ik al twee jaar oud, maar het schijnt redelijk populair geweest te zijn. Wie ik wel ken is Jonah Hill, een grappige acteur die mij met Moneyball aangenaam verraste. Hij is maar liefst 18 kg afgevallen voor deze film en dat is goed te zien. Samen met Channing Tatum, een acteur die ik heel wat minder waardeer, vormt hij een komisch duo dat met behoorlijk wat flauwe humor een redelijk standaard verhaal afwerkt. Desondanks is 21 Jump Street een geslaagde komedie en dat komt vooral door de chemie tussen Tatum en Hill. Het is een combinatie die niet waarschijnlijk is, maar goed werkt.

Jenko (Tatum) is een hotshot op high school, in tegenstelling tot Schmidt (Hill) die een nerd is. De stereotypen hersenloze hunk en lelijke bolleboos worden expres aangedikt en wat later blijkt ook wel waarom. Na high school, waar Jenko maar net voor slaagt, melden ze zich allebei aan voor de politieacademie. Ze blijken elkaar al snel goed aan te vullen, want Jenko mist wat hersens en Schmidt wat spieren en uithoudingsvermogen en samen komen ze relatief ongeschonden hun opleiding door. Eenmaal aan het werk als agenten gaat het echter al snel mis, op een briljant komische manier. Schmidt en Jenko zijn twee seksueel gefrustreerde agenten die op een nogal onorthodoxe wijze een bendelid van een drugsbende arresteren. Ze lossen wat overwinningsschoten na hun eerste succesvolle arrestatie, hetgeen niet wordt gewaardeerd door de chef, en komen wegens hun beperkte hersencapaciteit en jeugdig voorkomen in een speciaal politiekorps terecht. Dit korps heeft als doel de twee fonkelnieuwe agenten, undercover als studenten, te laten infiltreren in een high school waar dodelijke drugs wordt verhandeld. Aan Jenko en Schmidt de taak om zowel de dealers als de supplier op te sporen. En dat in deze specifieke volgorde.

Leider van het clubje jong uitziende, niet al te snuggere agenten is Cpt. Dickson (Ice Cube) die met veel 4-letterige bijvoeglijke naamwoorden duidelijk maakt wat de opdracht is. De film neemt zichzelf totaal niet serieus, waardoor grappen prima overkomen en ontzettend flauwe, vaak seksistische puberhumor eigenlijk nooit misplaatst is. De reden dat alles prima loopt is omdat Schmidt en Jenko samen best grappig zijn. Daarnaast bevat de film heel wat memorabele oneliners zoals deze; "I am one gay black kid getting punched in the face away from a nervous breakdown" van de rector. Verscheidene uitspraken alleen al zijn grappiger dan alle grappen bij elkaar van menig andere komedie.  De humor is flauw, maar sterk, en zo prominent aanwezig op een gunstige manier dat het scriptwriting 101-verhaal er niet meer zo toe doet.

Johnny Depp speelde in de originele 21 Jump Street serie en heeft ook hier, net als Dustin Nguyen, een gastrol weten te bemachtigen. Jonah Hill, die mede verantwoordelijk is voor het script, hetgeen goed uitpakt, heeft twee karakters voor Depp en Nguyen bedacht. Er schijnen allerlei verwijzingen naar het origineel te zijn en als je 40 bent en die serie kent is dat leuk, maar anders zullen ze je waarschijnlijk niet zo opvallen. 21 Jump Street is echter ook een prima komedie als je de serie nog nooit gezien hebt, je Johnny Depp niet kent en je bij jezelf te raden gaat waar je Channing Tatum nou nog meer hebt gezien. 

God Bless America

Genre: Komedie / Drama (105 min.)
Met: Joel Murray & Tara Lynne Barr
Regie: Bobcat Goldthwait
Waardering: 3.5 / 5

Reinout Oerlemans heeft onlangs ervaren dat Nederland nog enig fatsoen heeft en dat geld er (nog) niet voor zorgt dat alles rücksichtslos kan worden uitgezonden, maar in Amerika zijn ze met hun 958 zenders alle schaamte ver voorbij. Sinds een maand of drie heb ik geen TV meer en pas sinds het EK mis ik dat ding. Ik wil niet verkondigen dat Pauw en Witteman het enige goede programma is op de Nederlandse TV en ik heb me best kunnen vermaken met het eerste seizoen Oh Oh Cherso, maar programma's waar alles draait om gezeik en drama kan ik slecht hebben. Heb je wel eens dat je TV zit te kijken en je afvraagt waar ze al die onzin vandaan halen? Ik kan me al bijna niet meer herinneren dat ze muziek draaiden op een zender genaamd Music Television. Ik hoop altijd maar dat alles in scène is gezet, maar wat als My Super Sweet 16 en al die andere MTV programma's dat niet zijn? Verdienen de makers en de 16-jarigen dan een nekschot? Met deze gedachte liep regisseur en schrijver Bobcat Goldthwait ongetwijfeld rond toen hij begon aan God Bless America. Niet erg subtiel misschien, maar ook niet geheel onterecht, wat mij betreft. 

Frank (Murray) zapt langs alle 958 kanalen en ziet ringtones, vrouwen die elkaar bekogelen met gebruikte tampons, America's Got Talent en realityshows over super sweet 16 feestjes voorbij komen. Frank heeft luidruchtige, onfatsoenlijke buren die tevens een baby hebben die hele dagen non-stop huilt. Frank vermoord in gedachten met een shotgun zowel de buren als de baby, maar wordt vervolgens bruut gewekt door meer gekrijs. De volgende dag wordt hij ontslagen op zijn werk en krijgt hij van zijn neuroloog te horen dat zijn hoofdpijn (en misschien zijn moordlustige gedachten) worden veroorzaakt door een tumor. Hij besluit het heft in eigen handen te nemen. 

Na zijn eerste succes, een verwend, rijk, super sweet 16 meisje, wordt zijn daad opgemerkt door Roxy (Barr). Ook zij heeft een afkeer van de maatschappij en in de meeste dialogen tussen de twee kon ik me wel vinden. Niet dat ik een afkeer heb van onze maatschappij hoor, er is weinig mis met Nederland, maar het medialandschap is niet meer zo gevarieerd als het ooit was en commercie begint langzaam haar tol te eisen. Het feit dat mensen elke drol, busrit of glas wijn op Facebook en Twitter zetten helpt spreekwoordelijk gezegd ook niet mee aan de beeldvorming. A lá The Boondock Saints trekken Frank en Roxy erop uit om de samenleving te verlossen van onverschilligheid, reality-tv en leedvermaak om zwakzinnigen, een categorie mensen die altijd in min- of meerdere mate aanwezig is binnen het genre reality-tv. 

Frank zelf is erg interessant, terwijl Roxy zoals Frank terecht aangeeft nogal lijkt op Juno. Juno is leuk, goede film ook, maar ook niet meer dan dat. Roxy is vooral op zoek naar avontuur en het valt Frank wel aan te rekenen dat hij Roxy meeneemt op zijn jacht naar verderfelijke celebrities. Voor de film werkt de combinatie tussen tiener Roxy en terminale Frank prima en de chemie tussen de twee is duidelijk aanwezig. Frank heeft een ex en een dochtertje waar werkelijk waar geen land mee te bezeilen valt. Hij heeft dus in een bepaald opzicht gefaald, want zijn eigen nageslacht is totaal in de ban van de media en commercie en klaagt steen en been wanneer ze een Blackberry in plaats van een iPhone 4 krijgt. Ze is 12 ofzo. Daarnaast heeft de hersentumor de tijdspanne van Frank flink ingekort, waardoor hij niets meer te verliezen heeft. Het resultaat is een ietwat verbitterde man die desondanks voor een hele vermakelijke film zorgt.

God Bless America, een zin waarmee elke zichzelf respecterende Amerikaan zijn of haar toespraken of concerten mee afsluit, is bij vlagen behoorlijk lomp. Close-ups van de moorden worden niet geschuwd en de film is op zijn minst controversieel te noemen. Aan de andere kant bevat de film een flinke portie humor en neemt God Bless America zichzelf niet al te serieus. De boodschap die de film echter uitdraagt valt natuurlijk niet te ontkennen en de aanzienlijke hoeveelheid dialogen hebben wel degelijk een serieuze ondertoon. De problemen van Frank en Roxy worden ondubbelzinnig duidelijk, maar of de oplossing is om vervolgens reality sterren te gaan vermoorden betwijfel ik. Waarschijnlijk is de wereld beter af zonder de cast van My Super Sweet 16 en waarschijnlijk zijn het tergende personen met weinig kans op herstel. Maarja, eigenlijk mag je dat niet hardop zeggen natuurlijk. Het is ook niet de oplossing en dat is eigenlijk het enige dat je de film kan en misschien moet verwijten.

Piranha 3DD

Genre: Komedie
Met: Danielle Panabaker, Matt Bush, David Koechner & David Hasselhoff
Regie: John Gulager
Waardering: 1 / 5

Piranha 3DD is de toepasselijke titel van het vervolg op Piranha die in 2010 verscheen en die ik om twee redenen best kon waarderen. Het was allemaal zó fout dat ik het wel grappig vond en de film nam zichzelf absoluut niet serieus en kon daardoor in totale chaos eindigen tot op het ranzige af. Nu is er een volledig overbodige vervolgfilm uitgebracht, want ik was niet de enige die Piranha wel te pruimen vond. Hollywood brengt u Piranha 3DD, met als slogan "Twice the Terror, Double the D's". Het spreekt in ieder geval tot de verbeelding, zullen we maar zeggen.

Waar ik precies op hoopte weet ik niet hoor. Ik hou niet van grote borsten, dus het tweede deel van de slagzin is al niet aan mij besteed. Echt fan van horror ben ik ook niet, al heeft dat er vooral mee te maken dat horrorfilms gewoon slechte films zijn over het algemeen. Dus ik hoopte denk ik op een gelijksoortige film als Piranha, met dezelfde soort humor en slechte scènes waarbij de piranha's de ene na de andere nietsvermoedende badgast oppeuzelen. Piranha 3DD speelt zich namelijk af in een zwembad genaamd 'The Big Wet', waarbij strippers en David Hasselhoff gehuurd zijn als badmeesters. Maar strippers en zelfs The Hoff kunnen dit misbaksel niet redden. 

Piranha was weliswaar een remake, maar slaagde er wel in om iets te creëren. De creatie was weliswaar heel flauw, had een ontzettend hoog onderbroekenhumorgehalte en nauwelijks tot geen verhaal, maar het geheel werd toch behoorlijk goed opgebouwd. Het was heel af en toe zelfs spannend en de cast wist feilloos om te gaan met de intentie van regisseur Alexandre Aja. In Piranha 3DD is dat al lang niet meer het geval. Regisseur John Gulager, die slechts ervaring heeft met één horrortrilogie, slaat de plank volledig mis door veel teveel nadruk te leggen op bloed en ranzigheid. Piranha's bijten geslachtsdelen af (net zoals in deel één), gaan in baarmoeders zich voortplanten en kunnen op het einde zelfs lopen. Grafisch ziet het er armoedig uit en vermakelijk wordt het nooit. Daarnaast is er van acteren nauwelijks sprake. De enige die enigszins in de buurt komt van een acteerprestatie is Christopher Lloyd, die een glimprol heeft. Andere gastoptredens van Ving Rhames en David Hasselfhoff zijn een regelrechte ramp. Ook karakters als Big Dave, die een voorliefde heeft voor het penetreren van aanvoerbuizen in een zwembad zal toch hopelijk niemand aanspreken. Zo kan ik nog wel even doorgaan, maar dat vertik ik. Pluspuntje is dat de film misschien 75 minuten duurt waarna de credits over het scherm rollen en je kan genieten van bloopers die vermakelijker zijn dan de film zelf.  Niet dat dat veel zegt.

Piranha 3DD is niet zo slecht dat het weer grappig wordt, het is alleen maar slecht. Maar dan echt heel, heel slecht. Ik heb niet vaak zoiets slechts gezien. Ook gezien de verwachting hè, want die was laag hoor. Maar dit... Niet dat veel mensen dit überhaupt zouden willen zien, maar mocht je om wat voor reden dan ook (80DD ofzo) twijfelen, doe het niet. 

Project X

Genre: Komedie (88 min.)
Met: Thomas Mann, Oliver Cooper & Jonathan Daniel Brown
Regie: Nima Nourizadeh 
Waardering: 4.5 / 5

Het Trailerprobleem

Het 'Trailerprobleem' is voor zover ik weet geen universeel dilemma, laat staan een bekend begrip, maar iets wat iedereen vast wel herkent en vooral komedies hebben er last van. Het houdt in dat de trailer eigenlijk net zo grappig is als de film zelf, of in ieder geval het leeuwendeel van de goede grappen bevat, waardoor de film nauwelijks het kijken waard is. Veel komedies kampen met een te simpel verhaal en te weinig grappen. Het verhaal kan in 30 seconden verteld worden en aangezien trailers 120 seconden duren wordt er ook nog 90 seconden aan grappen weggegeven. 

In de meeste komedies is er sprake van meer dan alleen ogenschijnlijk willekeurige gebeurtenissen. Een goede zaak natuurlijk, maar het presenteert ook een moeilijkheid. De paar goed uitgewerkte grappen die de schrijvers hebben bedacht moeten goed verwerkt worden in het verhaal. Het is lastig om een verhaal, hoe simpel ook, vol te gooien met goede grappen omdat een goede grap ook een bepaalde omgeving vereist. Je kan niet zomaar grappige one-liners gaan opdreunen en je zal situatiegebonden grappen moeten inleiden. Doe je dat niet dan komt de grap uit de lucht vallen en werkt het niet meer. Veel films hebben daarom een sidekick die out-of-the-blue grappen maakt, vaak op basis van zijn of haar karakter, zodat de grappen niet ten koste gaan van het verhaal. Denk aan Alan in The Hangover, of Scrat in Ice Age. De sidekick waarborgt eigenlijk de humor, zodat de hoofdpersoon zijn of haar verhaal kan vervolgen. Bij Project X is er echter niet zozeer sprake van een verhaal als wel van een bepaalde sfeer waarin heel veel grappen werken. Afgezien van de hoofdpersoon en zijn liefje is bijna iedereen een sidekick te noemen en volgen de grappen elkaar dan ook in hoog tempo op zonder aan kracht te verliezen.

De oplossing van Het Probleem is natuurlijk simpelweg meer grappen bedenken dan de 90 seconden trailertijd, maar uit financieel oogpunt (als men eenmaal in de bios zit is het geld al binnen) hoeft men daar niet altijd aandacht aan te besteden. Veel commerciële komedies zijn daarom ook niet grappiger dan hun trailer. Project X is ook een commerciële komedie, met grote letters prijkt het predicaat 'From the producer of The Hangover' op het affiche, maar is gelukkig ook een uitzondering op het trailer-probleem.

Project X

Project X gaat over drie vrienden, Thomas (Mann), Costa (Oliver) en JB (Brown) die op high school zitten en niet erg populair zijn, maar ook niet gepest worden of iets in die trend. Thomas' ouders gaan een weekendje weg en Thomas, zelf bijna 17 jaar oud, wordt door zijn twee beste vrienden overgehaald om een verjaardagsfeest te geven. En niet zomaar een feestje. Costa, één van de twee vrienden van Thomas, ziet een situatie zich voordoen waarin drie adolescenten hun populariteit een flinke boost kunnen geven door één van de grootste feesten in de historie van high school feesten te geven. Project X beslaat één dag. 's Ochtends vertrekken de ouders van Thomas en neemt Costa het voortouw. Hij is de regelneef van de drie en heeft ondanks zijn populariteit veel contacten. Costa weet wel hoe je een feestje organiseert, dat mag duidelijk zijn. Hij heeft serieus goede ideeën al denkt hij niet altijd na over de consequenties. Thomas is niet altijd gelukkig met zijn beslissingen en JB (Brown) lijkt alles wel prima te vinden. Hij wil een meisje scoren en heeft daar allerlei theorieën voor, al vraag ik me af of 'the spider' of 'the small scissors' in de smaak zullen vallen.

Project X lijkt af te stevenen op een over-the-top tienerkomedie met veel drank, blote tieten en vreemde typetjes. Al deze elementen zijn wel aanwezig en het testosterongehalte van de film is behoorlijk hoog, maar Project X bevat naast wat flauwe grappen ook een aantal goedgevonden one-liners die onze testosteronloze medemens ook zal kunnen waarderen. Zo zat ik met twee testosteronloze medemensen te kijken en ook zij hebben zich goed vermaakt. Sommige grappen zijn van behoorlijk hoog niveau en worden extra komisch doordat ze worden uitgesproken door iemand die krap 18 jaar oud is. De hilarische, soms haast bizarre gebeurtenissen op het feest zijn over het algemeen echter nog veel grappiger dan de spitsvondige one-liners die de hoofdpersonen eruit persen. Tel daarbij ook nog een geweldige cast op met een goede mix van ronduit vreemde personages, mooie vrouwen en een dwerg en het feest kan niet meer stuk.

Tot slot is de regisseur die debuteert met deze film erin geslaagd om je in een komedie te zuigen zonder dat daar drank voor nodig is. Ik heb deze film op een katerloze middag gezien en me helemaal kapot gelachen, maar me tevens verbaasd over hoe vet alles is opgebouwd. Project X wordt zorgvuldig laagje voor laagje gecreëerd totdat er op een gegeven moment een bouwwerk is ontstaan van bizarre en komische situaties met een goede mix van goede en flauwe grappen. Het feest begint nog redelijk kleinschalig, maar naarmate er meer mensen op komen dagen raken de hoofdpersonen de controle kwijt. Je hebt bovendien zelf het idee dat je tussen de feestmenigte staat doordat alles is opgenomen met handycams en smartphones. Een tof detail wat het gevoel van een film ontzettend bepaalt (het werkt echt goed in horror, zie Rec of Cloverfield) en in Project X is dit echt een toevoeging. 

Critici en Komedie

v.l.n.r. Costa, Thomas & J.B.

Ik probeer een film altijd in zijn genre te beoordelen en misschien is komedie dan wel het moeilijkste genre. Humor is persoonlijk, veel persoonlijker dan een goed verhaal, goede acteurs of goede regie. Je mag Ryan Gosling weliswaar geen goede acteur vinden (voor vrouwen is dit overigens onmogelijk) of Martin Scorsese geen goede regisseur, maar dan val je wel buiten een grote groep mensen die het erover eens zijn dat deze twee mensen in kwestie absoluut bij de top van hun desbetreffende vakgroep horen. Bij humor is er aanzienlijk minder overeenstemming. Volgens critici, waar ik mezelf niet per se onder reken aangezien ik dit vooral voor de lol schrijf en mijn doel niet is om kritiek te geven, maar om mensen te behoeden voor kutfilms, zijn komedies maar zelden goed. Redenen daarvoor zijn talrijk, maar behelzen vaak een slecht plot, flauwe grappen, slechte acteurs en voorspelbaarheid. Critici zullen niet serieus worden genomen als ze zoiets een hoog cijfer geven. Recensenten proberen vaak op een originele manier films af te zeiken en dat is op zich leuk om te lezen, maar het lijkt me niet realistisch. Kijken om het zeiken is schraal.

Een pure komedie, zoals deze film, heeft geen enkele andere pretentie dan vermaak en humor voor een bepaalde doelgroep. En vermaak en humor zijn volop aanwezig. Ik heb me werkelijk waar een breuk gelachen en de ene scène is nog hilarischer dan de andere. Er zit verder geen verhaal in en de enige reden dat er een totaal overbodige romance aanwezig is lijkt te zijn dat de film een soort van degelijk einde heeft. Ben je echter student, dat ooit geweest of heb je wel eens een feest van licht epische proporties meegemaakt (liefst in andermans huis) dan ga je dit ongetwijfeld waarderen. Als je de huishoudschool hebt gedaan en houdt van KRO-detectives is dit misschien een minder geschikte keuze.

Project X tovert enkele dagen na het zien ervan een glimlach op mijn gezicht als ik terugdenk aan sommige scènes. Project X is de grappigste film die ik sinds tijden heb gezien. Beter dan The Hangover, om maar een voorbeeld te noemen. De laatste keer dat ik zo hard heb gelachen om een film was denk ik bij The Trip. Dit is echter een totaal andere komedie, want het gaat werkelijk waar helemaal nergens over en waar The Trip wel een beetje staat of valt bij het wel of niet snappen van verwijzingen hoef je je daar bij Project X geen zorgen om te maken. Het gaat niet over vriendschappen, opgroeien, high school problemen of liefdesperikelen, maar om het vetste feest ooit. Ik was erbij, keek ernaar en heb me kostelijk vermaakt.