Frans absurdisme in een droomwereld

Realité

★★★★

Dat de man achter een van mijn favoriete 90's songs ook regisseur was, wist ik niet. Nu ik het wel weet, verbaast het me niks. Absurdisme was volop aanwezig in de clip van Flat Beat van Mr. Oizo (echte naam Quentin Dupieux) en in zijn film Realité is het niet anders.

Aanvankelijk lijkt er nog niet zoveel aan de hand, wanneer het meisje genaamd Realité net iets te rustig toekijkt hoe haar vader een everzwijn schiet, in de kofferbak gooit en naar huis rijdt. Totdat bij het schoonmaken van het everzwijn er een paarse videoband in z'n buik blijkt te zitten die alleen Realité opmerkt. Haar vader en moeder hebben het gemist en doen het voorval af als slaaptekort.

Een presentator krijgt imaginair eczeem tijdens een opname van een show die de naam 'budgetproductie' niet waardig is. Een filmmaker pitcht een horroridee aan een producent waarin tv's de mensheid vernietigen en mag het idee filmen op voorwaarde dat hij het perfecte gekerm vindt binnen 48 uur. Een schooldirecteur rijdt rond in een Jeep in vrouwenkleren en smijt woest een bos bloemen op de grond voor de deur van een vreemdeling. En schijnbaar niks heeft met elkaar te maken.

Totdat de filmmaker ook betrokken blijkt bij de showopnames. Totdat de schooldirecteur de schooldirecteur van Realité blijkt te zijn. Totdat de filmproducent kijkt naar een film over diezelfde Realité, die ironisch genoeg alleen maar slaapt. Langzaam vervagen de grenzen van de realiteit, dromen mensen elkaars dromen en loopt alles in elkaar over.

Realité vraagt net als de filmproducent één ding: dat je niet teveel waarde hecht aan een logisch verhaal. Doe je dat wel, dan wordt het niks. De film, half in het Engels. half in het Frans gesproken, wordt met de minuut bizarder. Absurde situaties volgen elkaar in rap tempo op zonder dat je de interesse verliest. Op de achtergrond klinkt constant hetzelfde psychedelische orgeltje dat Dupieux zelf heeft gecomponeerd.

Dupieux laat de kijker volledig in het ongewisse over wat er nu wel en niet echt is, terwijl hij op ingenieuze wijze verschillende verhalen vertelt. Ondanks een compleet gebrek aan logica en chronologie weet Dupieux de spanning toch op te bouwen en dat is knap. Ook al tast je als kijker volledig in het duister, Realité blijft grappig en is het kijken waard.

Tektonische ravage in vermakelijke popcornfilm

San Andreas

★★★★

Een tektonische plaat verschuift en creëert de grootste aardbeving ooit. Midden in San Francisco, wel te verstaan. Het gevolg: een heerlijke, vermakelijke popcornfilm.

San Andreas zet niet bepaald in op realisme. Dwayne Johnson speelt Ray, een piloot van een reddingshelikopter en dat komt goed uit, want wanneer miljoenen mensen dreigen te verzuipen of te worden bedolven onder puin kan je zo iemand wel gebruiken. Maar wat doet Ray? Hij pakt een helikopter, vliegt over complete rampgebieden heen en besluit zijn vrouw en dochter te redden, zo'n 200 km verderop. Een medaille zal Ray niet ontvangen, z'n gezin wellicht wel.

De film zit vol met dit soort eigenaardigheden. Na een heldhaftige reddingspoging in de openingsscène vliegt Ray z'n beschadigde helikopter naar 'maintenance.' Ja gek hè, dat-ie het halverwege begeeft? Maar een kniesoor die daarop let wanneer werkelijk compleet San Francisco, Los Angeles, de Hoover Dam en de Golden Gate Bridge worden gesloopt.

De ravage is behoorlijk fraai vormgegeven en goed geregisseerd. Olietankers boren zich middels tsunami's de stad in, gebouwen vallen als dominostenen en overal breekt brand uit en beginnen mensen te plunderen. Standaard situaties, dat wel, maar niet eerder zagen we destructie op deze schaal in volle glorie, met oog voor detail en met strakke cameravoering. De ondergang van San Francisco ziet er werkelijk adembenemend uit.

Naast busladingen actie is de cast ook solide. Dwayne Johnson's (Ray), Carla Gucino (Emma) en Alexandra Daddario (Blake) vormen een hecht gezinnetje met een gedeeld pijnlijk verleden. De personages zijn zo goed als mogelijk uitgewerkt, voor zo goed als dat gaat in rampenfilms, en ze worden allemaal rauw en overtuigend neergezet. 

Terwijl Ray met name in de lucht hangt, verkeert zijn dochter Blake middenin het epicentrum van de destructie, samen met Ben en Ollie, twee Britse broers waarvan er eentje solliciteert bij Blake's stiefvader Daniel Riddick. Ray, het type niet-lullen-maar-doen, baant, vliegt en zwemt zich een weg door de overblijfselen van de stad. Heel soms redt hij een figurant, maar de hereniging van het gezin is duidelijk de rode draad in deze film.

San Andreas weet de spanning goed op te bouwen. Elke naschok doet de adrenaline wat stijgen en tijd voor rust is er nauwelijks. Alleen die ene wetenschapper die in elke rampenfilm zit en allang weet wat er staat te gebeuren (dit keer Paul Giamatti) last soms een pauze in, maar daarna is het over naar de orde van de dag. En daar is helemaal niks mis mee.

The Rock flikt het weer

Ballers Seizoen 1

★★★★

American football-komedie Ballers van HBO is nergens opzienbarend, maar een sterke cast met aanvoerder Dwayne Johnson maakt het eerste seizoen tot een succes.

Naar een idee van Mark Wahlberg maakt HBO de serie Ballers, een soort Entourage meets Jerry Maguire. Al vanaf de eerste noten van de introsong weet je wat je kunt verwachten: een luchtige komedie met niemand minder dan Dwayne Johnson in de hoofdrol. De ex-worstelaar die eigenhandig de Fast and Furious franchise weer op de been hielp maakt nu de overstap naar televisie, na eerder zonder veel succes twee real-life series te hebben gedaan. Dit keer dient er daadwerkelijk geacteerd te worden. 

Dat acteren gaat hem redelijk af. Johnson speelt Spencer Strasmore, een ex-footballspeler gehuld in maatpakken die nu een sportagent is. Hij vertegenwoordigt met zijn compagnon Joe (Rob Corddry) een aantal excentrieke atleten op financieel gebied. Net als de meeste acteurs in deze serie heeft Dwayne Johnson ook zelf een American football achtergrond. 

Het eerste seizoen richt zich op de fratsen die Spencer en Joe als agents uithalen om footballprofs aan zich te binden. Een promotiefeest loopt totaal uit de hand en extravagante situaties zoals in het kantoor van The Wolf of Wall Street zijn geen uitzondering. Er gaat immers nogal wat geld om in de NFL en dat is te zien.

Terwijl Spencer worstelt met zijn verleden, is de toekomst van anderen in het geding. Vernon Littlefield krijgt een moddervette contractaanbieding, maar weigert wegens familieomstandigheden te tekenen. Ricky Jarret is een gevestigd talent, maar levert standaard negatieve publiciteit in hilarische scènes op. Dan is er nog Charles Greane die net zijn professionele carrière heeft afgerond, maar stiekem alweer verlangt naar het veld.

Ballers is niet het type serie dat je helemaal in het verhaal zuigt. Daarvoor is het script simpelweg niet sterk genoeg en zijn cliffhangers nagenoeg afwezig. Wel bevat elke aflevering een goede dosis humor en zijn het met name de kleurrijke personages in hopeloze situaties die Ballers tot een succes maken. 

Irrationeel tussendoortje van Woody Allen

Irrational Man

★★★

Een nieuw jaar, een nieuwe Woody Allen tragikomedie. De laatste jaren wisselden goede (Midnight in Paris, Blue Jasmine) en matige films (To Rome with Love, Magic in the Moonlight) elkaar af. Volgens die logica moet er nu weer een goede komen, maar is dat gelukt?

Het korte antwoord is: nee. 

Irrational Man heeft de typische liefdesverhoudingen die we kennen van Woody Allen, onmogelijke liefdes die uiteindelijk toch beantwoord worden, met alle gevolgen van dien. Maar wat mist zijn de interessante personages, scherpe dialogen en ongemakkelijke situaties die zo kenmerkend zijn voor het betere werk van Woody Allen.

Dit keer weet de gevierde regisseur de potentie van zijn cast niet volledig aan te boren, terwijl hij werkt met Emma Stone en Joaquin Phoenix. Hun personages, Jill, een jonge studente, en Abe, een filosofieprofessor, beginnen een tamelijk oninteressante liefdesrelatie terwijl ze hun gevoelens middels een dubbele voice-over delen met de kijker.

Abe kampt met existentialistische vragen, citeert willekeurige frasen van Kierkegaard en Kant en speelt Russisch roulette tijdens een studentenfeestje. Niet bepaald je standaard filosofieprof. Zijn nihilisme ondanks alle wereldreizen slaat later om in levenslust wanneer hij zich een nieuw levensdoel stelt: een moord plegen. 

Jill is een typisch Emma Stone-personage: gevat, lief, grappig, intelligent en onschuldig. Ze windt er geen doekjes om, Abe is interessant en iedereen mag het weten. Ook haar veel te begripvolle vriendje Roy. Net als Abe blijft Jill echter wat flets, ondanks de natuurlijke charme van Emma Stone die in zomerse jurkjes door het beeld dwarrelt.

De irrationaliteit heeft zich niet alleen meester gemaakt van Abe, maar ook van Allen zelf. Het plot wordt steeds bizarder en uiteindelijk vliegt de film behoorlijk uit de bocht. Terwijl Jill op het strand staat te mijmeren is het te hopen dat Allen voor volgend jaar wat meer inspiratie heeft.

Oostenrijkse ondergrondse freakshow

Im Keller

★★★★

Na de Paradies-trilogie is Ulrich Seidl terug met een choquerende documentaire die tegelijkertijd bijzonder grappig is.

Hoe Ulrich Seidl deze mensen heeft gevonden, werkelijk geen idee. Een man die tuba speelt en z'n hele huis vol heeft gestouwd met Nazi-spullen, een vrouw die allerlei poppen in haar kelder in dozen heeft zitten die ze er af en toe uithaalt om te knuffelen of een man die opera blèrt in z'n ondergrondse schiettent.

Seidl gunt de kijker even de tijd om te wennen aan de (typische?) Oostenrijkse kelders, alvorens hij het zware geschut tevoorschijn haalt en de SM-kelders in beeld komen. Een man krijgt een aantal kilo gewichten aan z'n scrotum gehangen door een meesteres, een vrouw wordt met een beachballbatje gemept. "Van Toys 'R' Us." En dat alles frontaal in beeld, zoals we dat ondertussen van de Oostenrijkse cineast gewend zijn.

Seidl kan als geen ander z'n acteurs de meest onflatteuze poses laten aannemen om het zo ook voor de kijker lekker ongemakkelijk te maken. Helemaal bizar is het te bedenken dat het hier een documentaire betreft (zonder acteurs dus), die overigens erg gestileerd is en daardoor niet als zodanig overkomt. Het camerawerk is zeer statisch en symmetrisch, bewegend beeld is er nauwelijks, muziek is totaal afwezig. Maar het werkt, want de gefilmde mensen en hun praktijken worden zo eigenlijk alleen maar uitvergroot.

Im Keller is naast verbazingwekkend ook behoorlijk grappig. Wanneer een man gekleed in slechts een leren onderbroek vertelt wat hem onderscheid van andere mannen (namelijk een enorme zaadlozing) of wanneer de Nazi-tubaspeler verkondigt dat een kamer vol hakenkruizen, Duitse pakken en Hitlerportretten de gezelligste kamer van het huis is, werkt dat wel op de lachspieren.

Toch heeft Im Keller ook een wat serieuzere ondertoon die zo heel af en toe naar voren komt in de schaarse gesprekken in de documentaire. Thema's als fascisme, racisme en xenofobie worden aangesneden in de ondergrondse ruimten, die hiermee het onderbewuste van Oostenrijk lijken te symboliseren. Voordat je daar echter te lang over na kan denken wordt er iemand aan z'n ballen opgehesen en voel je je zelf ook niet optimaal.

Hoe de roem een jazzlegende verzwolg

Amy

★★★★★

Amy is een ontluisterend verhaal over een jazzlegende, muzikaal genie en humoristische vrouw die jazzmuziek nieuw leven inblaast, maar ten onder gaat aan de roem. Een geweldige 127 minuten durende film over een legendarisch lid van de 27 Club. 

Het is triest om te zien hoe grote muzikale legendes aftakelen: Elvis, Cobain, Winehouse. Maar zelfs op dat laatste punt in hun leven, zij het veel te dik, depressief of katjelam, blazen ze alle concurrentie van het podium. Paradoxaal genoeg creëren misère, ongeluk en verdriet de mooiste liedjes. 

De paradox tussen Amy's leven en haar creativiteit - zonder ellende geen mooie plaat - staat centraal in Amy. Persoonlijke gebeurtenissen worden middels uitstekende montage verweven met liedjes uit haar repertoire, inclusief songteksten op het scherm. Het brengt de kijker dichtbij het schrijfproces, de muziek en de zangeres. 

Regisseur Asif Kapadia, die eerder het mooie Senna maakte over de legendarische formule 1 coureur Ayrton Senna, weet het vertrouwen te winnen van Amy's jeugdvrienden Juliette Ashby en Lauren Gilbert. Zij vertellen samen met Amy's eerste manager Nick Shymansky buiten beeld een bijzonder persoonlijk verhaal dat doorspekt is met emotie, hoorbaar in hun stemmen. Daaronder plaatst Kapadia treffende beelden, niet in de laatste plaats afkomstig van de handicam van Shymansky zelf. Rafelig, korrelig en zonder esthetiek zijn ze, maar ook krachtig doordat Amy vaak recht in de lens kijkt en zo het publiek lijkt aan te spreken.  

De zangeres krijgt zodoende gestalte, persoonlijkheid en flair, voor zover dat er al aan ontbrak. Kapadia blijft dicht bij de kern. Het zijn Amy's vrienden, familie, naasten en af en toe Amy zelf die spreken. Ditmaal geen uitstapjes naar prominente critici of DJ's, maar mensen die echt weten hoe de vork in de steel zit. En allemaal zeggen ze hetzelfde, Amy incluis. "I couldn't handle being famous, I would go absolutely mad."

Uiteraard ontbreken de beelden van Amy's excessieve drank- en drugsgebruik niet. We kennen ze allemaal, Amy zwalkend op een podium. Bij sommige beelden zijn de tattoo's nog het enige herkenningspunt, voor de rest is Amy onherkenbaar. Wat het publiek niet weet is hoe haar naaste omgeving reageert. Hierin onderscheidt de documentaire zich pas echt van de verhalen in de media.

Met name schrijnend om te zien is de destructieve drie-eenheid die alle verantwoordelijkheid laat varen: mediageile Mitchell, haar vader, geldwolf Raye, haar promotor en drugshond Blake, haar man. Ze verzinnen allerlei smoesjes terwijl ze Amy aan haar lot overlaten. Er moeten immers contractuele verplichtingen nagekomen worden, toch? Dat uitgerekend de laatste jaren van Amy's leven haar bodyguard zich opwerpt als vaderfiguur is tegelijkertijd tekenend en tragisch. 

Tu Dors Nicole

★★★★★

De stemming in deze droogkomische coming-of-age film sluit perfect aan bij de lome zomer, het terras, even niks moeten. Mijn afgelopen drie weken dus, in een notendop.  

Nicole's ouders zijn op vakantie en Nicole moet op het huis passen, zoals dat zo mooi heet. Alsof het huis wellicht anders de benen zou nemen. Ze nodigt haar hartsvriendin Véronique uit en ze lanterfanten wat rond. Er heerst een hittegolf, het is zomer, de sfeer is goed, het tempo loom.

Nicole's broer Rémi komt thuis, neemt twee bandleden mee en tovert de huiskamer om tot een opnamestudio. Tijdens het ontbijt worden de drums gesampled en gecheckt. Terwijl Nicole en Véronique pootje baden wordt er binnenshuis een plaat gemaakt. Maar de broer is kritisch, tot ergernis van met name drummer JF.

De mannen verstoren langzaam de decennialange balans die Nicole en Véronique hebben opgebouwd. De dames zijn perfect op elkaar ingespeeld en kennen elkaar al jaren. Er wordt geen woord teveel gesproken. Een kenmerk van een goede vriendschap. Woorden zijn ook niet nodig om te zien dat ze beiden een oogje op JF hebben.

Tu Dors Nicole wordt zo een coming-of-age drama waarbij de zomervakantie de ideale overgangsperiode blijkt om een andere overgang te filmen, namelijk die van adolescent naar volwassene. Het onschuldige leventje in een nietszeggende en gebeurtenisloze wijk verandert. Zo krijgt Nicole bijvoorbeeld een creditcard die de vooruitgang symboliseert. Er wordt een reis naar IJsland mee geboekt, want 'nu kost het niks.'

De film is geheel in zwart-wit gefilmd, maar heeft een ongekende warme sfeer. Door gebruik van natuurlijk licht creëert regisseur Stéphane Lafleur toch kleurrijke scènes. Daarnaast zijn de menselijke relaties, waar coming-of-age films toch mee vallen of staan, prachtig uitgewerkt. Elke interactie is werkelijk een genot voor het oog en menig situatie tovert een glimlach op het gezicht.

"Je slaapt Nicole." Slaapt Nicole echt? De film bevat elementen die in dromen niet zouden misstaan. Neem een tienjarige met een zwoele, oude mannenstem. Of een geiser in het zwembad. Mochten we hier naar een droom kijken, dan is dit een bijzonder aangename en zomerse droom waaruit je het liefst niet wilt ontwaken.

La Loi Du Marché

★★★★

La Loi Du Marché is een prachtige persoonlijk portret over de gevolgen van de financiële crisis in Frankrijk. Thierry, een werkloze man van middelbare leeftijd, staat symbool voor de economische ellende. 

Thierry is een jaar of vijftig, werkloos, heeft een vrouw en een gehandicapte zoon en probeert voor z'n gezin te zorgen. Hij stuurt brieven, heeft Skype-gesprekken met potentiële werkgevers en volgt een opleiding tot kraanmachinist om er vervolgens achter te komen dat ervaring met een kraan een vereiste is om aan werk te komen. Die ervaring heeft hij niet.

In vele trage en schrijnende scènes wordt Thierry's situatie verfilmd. Hulpeloos staart hij voor zich uit wanneer anderen zijn sollicitatievideo beoordelen: 'Ongeïnteresseerd, initiatiefloos, slechte lichaamstaal, geen geschikte werknemer, een strandgast.' Ze hebben geen ongelijk, maar wat kan Thierry er aan doen?  

Thierry ondergaat de meeste gesprekken. Hij is niet de makkelijkste: koppig en trots, maar tegelijkertijd zorgzaam en vriendelijk. Hij heeft genoeg problemen, maar projecteert deze niet op zijn vrouw of zoon, zoals je vaak in dit soort films ziet. Hij projecteert eigenlijk helemaal niks. Dat is misschien wel het probleem. 

De dilemma's stapelen zich op. Wel of niet het huis verkopen, wel of niet dat kutbaantje blijven doen in de supermarkt, wel of niet onder de prijs gaan zitten bij de verkoop van een stacaravan, wel of niet nog meer lenen bij de bank? Thierry heeft z'n principes en houdt daaraan vast, hetgeen het aantal oplossingen niet ten goede komt.  

La Loi Du Marché is een krachtig drama door de uitzichtloosheid die perfect door Vincent Lindon wordt overgebracht. Hij ontving een Gouden Palm voor z'n rol als Thierry. De lange shots, niet zelden van nog meer tegenslagen, accentueren nog eens het gebrek aan ontwikkeling van Thierry's situatie. La Loi Du Marché is vrij deprimerend, maar tegelijkertijd prachtig en bijzonder realistisch. Deze maatschappijkritische, humanistische blik op het hedendaagse Frankrijk is een must-see.

Strangerland

★★

Angstige muziek en vreemde geluiden klinken in een stoffig dorpje in Australië waar niemand voor z'n lol woont. Ook Matthew en Catherine niet. Wanneer blijkt dat hun twee kinderen vermist zijn, wordt de situatie pas echt penibel.

We kunnen wel spreken van een disfunctioneel gezin. Vader en moeder slapen apart, dochterlief meestal niet en zoonlief loopt 's nachts door te straten te slenteren met een tak in z'n hand. Niet bepaald een standaard gezinssituatie. En dan lopen de twee kids ook nog weg. Of worden ze ontvoerd?

Rechercheur Rae (Hugo Weaving) wordt op de zaak gezet. Matthew hekelt de rechercheur en de hele situatie. Ze zijn net verhuisd, omdat dochter Lily al eerder een schandaal heeft veroorzaakt. De geschiedenis lijkt zich te herhalen.

Debuterend Regisseur Kim Farrant beschikt over een topcast. Nicole Kidman zet haar gebruikelijke verschrikte blik op in dit soort film (The Others, Stoker) en zucht zich een slag in de rondte, maar speelt sterk. Hugo Weaving als rechercheur is aimabel. Alleen Joseph Fiennes portretteert Matthew wat tam en introvert, waardoor hij wat afwezig blijft.

Strangerland doet haar naam steeds meer eer aan. Mysterieuze inheemse goden worden in de film verwerkt, de dorpsgenoten beginnen steeds vreemder gedrag te vertonen en 's nachts komen er telefoontjes binnen aan het adres van de Parker's met een hijgende stem. De film switcht elke tien minuten van genre en als kijker raak je ook spoorloos.

De film ontspoort echter wel door middel van krachtige beelden. De rauwe woestijn van Australië en prachtige shots van de natuurelementen geven de kijker wel een idee van wat dit had moeten worden. Een rauw familiedrama omtrent missende kinderen. Overtuigend is het echter nooit. Seks en bizarre scènes nemen in rap tempo toe. Wanneer Catherine in de kleren van haar dochter probeert een van haar dochters minnaars te versieren ben ik er wel klaar mee. Dit gaat nergens meer over.

Mr. Holmes

★★★★

Sherlock Holmes is nog altijd een grote inspiratiebron voor film- en seriemakers. Wat Mr. Holmes echter onderscheid van de meeste andere films is het stadium waarin Sherlock Holmes wordt geportretteerd: oud, fragiel en vergeetachtig.

Het is 1947, Mr. Holmes is 93 jaar en heeft zich afgezonderd op een boerderij in Sussex. Ook aanwezig zijn huishoudster Mrs. Rundo en haar zoontje Roger. De reden van Holmes' kluizenaarsbestaan wordt al snel duidelijk: ballingschap.

Hoe dit zo gekomen is weet Sherlock niet meer. Het heeft in ieder geval te maken met zijn allerlaatste zaak, zo'n 35 jaar geleden. Zijn geheugen is de laatste jaren hard achteruit gegaan. Lastig, voor iemand die zich louter en alleen door feiten en logica laat leiden. Holmes probeert echter via koninginnengelei, Chinese peper en het schrijven van een verhaal zijn laatste zaak te reconstrueren en wordt daarbij geholpen door de jonge Roger.

Sherlock Holmes is ook op z'n oude dag nog excentriek. Hij ontkracht stereotype beschrijvingen over Sherlock Holmes, zoals de pijp en de pet. Nog wel aanwezig zijn niet al te optimale communicatieve vaardigheden: de gesprekken tussen Mr. Holmes en Mrs. Munro komen altijd een tikkeltje ongemakkelijk over. Mrs. Munro (Laura Linney) heeft haar man verloren in de oorlog. Zoonlief Roger (Milo Parker) ziet in Sherlock een vaderfiguur, tot groot verdriet van zijn moeder, die zich geen raad weet met de nieuwe situatie.

Ian McKellen, die de meesten tegenwoordig zullen kennen als Gandalf, is ook nu weer te vinden in de Hobbitgroene weiden van Sussex en speelt een fantastische hoofdrol. Zijn gepuf en gesteun doet soms wat denken aan de tovenaar, evenals de chemie die hij heeft met jonge acteurs. Elk moment met Roger is hartverwarmend. Samen ontrafelen ze langzaam het mysterie van Holmes' laatste zaak, terwijl deze zich in flashbacks afspeelt.

Mr. Holmes is een fijne film, want naast een goed verhaal kent de film tevens prachtige cinematografie. De vele stijlvolle composities van het Britse platteland in combinatie met een originele insteek maakt deze film absoluut de moeite waard.